آشنایی با ام‌پاکس، علائم، تشخیص و درمان در ۲۰۲۴| دیجیاتو_دانشجو

آبله میمون (امپاکس) بیماری عفونی علائم، انتقال، در مان و اخبار اخیر ۲۰۲۴آبله میمون یا امپاکس بیماری عفونی است که ویروس آبله میمون ناقل آن است. در موارد خفیف ابتلا به این بیماری، علائمی نظیر تب، سردرد، تورم غدد لنفاوی، ضعف عمومی و ابراز بثورات پوستی شایع است. اخیرا موارد ابتلای انسان به این بیماری افزایش یافته؛ به همین علت میخواهیم در این نوشته با این بیماری، علائم، را ههای انتقال و نحوه در مان آن آشنا شویم. با دیجیاتو همراه با شید.

آبله میمون چیست؟

آبله میمون بیماری ویروسی از خانواده ویروسهای آبله است. این بیماری میتواند از جانوران یا انسانهای مبتلا منتقل شود. آبله میمون علائمی شبیه بیماری آبله در بیمار تشکیل میکند. (آبله در 1980 ریشهکونی شد.) به گزارش سازمان جهانی به داشت (WHO)، این بیماری نسبتا خفیفتر از آبله است و در صورتی که حاد نشده با شد، میتوان با مصرف برخی داروها و مراقبتهای پزشکی آن را کنترل و در مان کرد.

علائم ابتلا به بیماری آبله میمون چیست؟

دوران نهفتگی این بیماری، از ابتلا تا ابراز علائم، نزدیک به ۷ تا ۱۴ روز است که میتواند بین ۵ تا ۲۱ روز نیز طول بکشد. ابتلا به این بیماری به دو مرحله تقسیم میشود

۱- مرحله اولیه (مرحله پیشرونده) دورة هجوم ویروس به بدن که طبق معمول از روز ۱ تا ۵ ابتلا به ویروس خود را مشخص میکند و با علائم زیر همراه است

• تب
• سردرد شدید
• التهاب غدد لنفاوی
• کمردرد و درد عضلانی
• خستگی شدید و ضعف عمومی

۲- مرحله بثورات پوستی التهاب پوستی این بیماری ۱ تا ۳ روز بعد از ابراز تب در بیمار تشکیل میشود و با علائم زیر همراه است

• ظاهر شدن جوشها و بثورات پوستی روی صورت و دیگر اندامها
• خارش پوست
• در برخی موارد، علائم تنفسی همانند سرفه و گلودرد
• علائم گوارشی همانند تهوع، استفراغ و اسهال

بثورات پوستی ۹۵ درصد موارد روی صورت، ۷۵ درصد کف دست و بین انگشتان پا، ۷۰ درصد غشای دهانی، ۳۰ درصد روی اندام تناسلی و ۲۰ درصد در تشکیل خواهد شد. این جوشها ابتدا به صورت لکههای کوچک قرمز میباشند، سپس به تاول تبدیل خواهد شد، در نهایت خشک شده و به زخم تبدیل خواهد شد.

<figcaption class="wp-element-caption"ابراز بثورات پوستی در دوره بیماری

امپاکس زیاد فرد مبتلا را محدود میکند و علائم آن بین ۲ تا ۴ هفته در بدن باقی میماند. موارد شدید ابتلا به این بیماری بین کودکان، زنان با ردار و افراد دچار نقص ایمنی عرصهای دیده میشود و شدت آن با حالت سلامت بدن فرد مرتبط است. در موارد ابتلای شدید امکانپذیر عوارضی همانند عفونتهای ثانویه، عفونت ریهها، عفونت خونگی، التهاب مغز و عفونت قرنیه (که میتواند تبدیل از دستدادن بینایی شود) رخ دهد.<h3 class="wp-block-heading" id="h-علائم-در-کودکان"علائم در کودکان

این بیماری علائم شبیهی در کودکان و بزرگسالان تشکیل میکند؛ با اینحال گزارشها حاکی از آناند که به علت این که سیستم ایمنی بدن کودکان کامل گسترش نیافته، شدت علائم این بیماری در آنها زیادتر از بزرگسالان است. مشکلات تنفسی و گوارشی (که ذکر شد) در کودکان مبتلا به امپاکس شایع است. به همین علت پیشنهاد میداشته در صورت مشاهده هرگونه علائم مشکوک یا معاشرت کودک با افراد مبتلا، فورا به پزشک مراجعه شود. در مان سریع و مراقبت مناسب میتواند به افت شدت و جلوگیری از عوارض آن پشتیبانی کند.

آیا آبله میمون خطرناک است؟

زیاد تر افراد مبتلا بعد از چند هفته به بود اشکار میکنند با اینحال این بیماری در برخی موارد میتواند کشنده باشد. به طور، شدت این بیماری در افراد متفاوت است؛ در افراد بزرگسال که از نظر بدنی سالم میباشند، این بیماری زیادتر با علائم خفیف ظاهر میشود اما در گروههای پرخطر (کودکان، زنان با ردار و افراد با نقص ایمنی) میتواند شدید باشد و تبدیل مرگ شود.

دانشمندان دو سویه از ویروس آبله میمون را شناسایی کردهاند کلاد (۱) یا کلاد کنگو در آفریقا مرکزی و کلاد (۲) یا کلاد غرب آفریقا. به گفتههای دانشمندان، کلاد کنگو علائم شدیدتری دارد و امکانپذیر مقدار مرگومیر در آن به ۱۰ درصد برشد. اکنون نیز در جمهوری دموکراتیک کنگو فعال است. مقدار مرگومیر کلاد غرب آفریقا کمتر است؛ نزدیک به ۱ تا ۳ درصد. سال ۲۰۲۲، سویه دوم، همهگیری جهانی را در پی داشت و در کشورهای آسیایی و اروپایی گسترش یافت.

در کل، آبله میمون میتواند بیماری کشندهای باشد اما درزی تر تهدیدی جدی برای زندگی فرد نیست. میزان کشنده بودن این بیماری بسته به نوع ویروس، حالت سلامت فرد و شرایط منطقهای متفاوت است اما به طور، میزان خطر این کمتر از بیماری آبله انسانی (که قبلا ریشهکونی شده) است.

آبله میمون چطور منتقل میشود؟

این بیماری میتواند از جانور، انسان مبتلا یا اشیاء آلوده به انسان منتقل شود.

انتقال از جانور به انسان تماس مستقیم با خون، مایعات بدن و مخاط جانور، تماس مستقیم با زخمهای پوستی جانور آلوده، گازگرفتن یا خراشیده شدن توسط جانور و مصرف گوشت خام یا نیمهپخته حیوان آلوده (گوشتی که کامل پخته نشده باشد)، از جمله را ههای انتقال ویروس آبله میمون به انسان میباشند.

انتقال از انسان به انسان این ویروس از طریق تماس نزدیک و_زمان_ با ترشحات ریوی و تنفسی (عطسه، سرفه) فرد آلوده، تماس با زخمها و ضایعات پوستی او (تاولها)، مایعات بدن او (بزاق، خون، ترشحات جنسی) و برقراری را بطه جنسی محافظتنشده با فرد آلوده به انسان منتقل میشود.

انتقال از اشیاء به انسان لمس سطوح و اشیاء آلوده به ویروس نیز میتواند تبدیل انتقال ویروس شود.

به طور، افرادی که در نزدیکی و معاشرت با افراد مبتلا به آبله میمون میباشند، پزشکان و کارمندان حوزه سلامت، نوزادها، کودکان، خانمهای با ردار، افرادی که دچار نقص سیستم ایمنی بدن میباشند و نیز افرادی که در مناطق جنگلی یا نزدیک این مناطق زندگی میکنند، به علت نزدیکی به محل زندگی حیوانات، زیادتر در معرض خطر ابتلا به آبله میمون قرار دارند.

درمان بیماری آبله میمون

بیماری و راه حلهای در مانی با لینی آن بر پایه علائم با لینی، سابقه تماس با حیوانات یا افراد آلوده و نتایج آزمایشهای گوناگون تشخیص داده خواهد شد. راه حلهای در مان باید نظر پزشک متخصص انجام شود و تا آخر علائم بیماری، کنترل عوارض آن و جلوگیری از مشکلات آینده در فرد ادامه یابد.

بیماران باید مایعات و غذای کافی مصرف کنند تا حالت سطح مواد مغذی در بدن آنها پایدار بماند. این چنین داروی آنتیویروس تکوویریمات که اولین بار برای در مان آبله تجویز شد، مجوز در مان آبله میمون را از سمت انجمن طب اروپا (EMA – ) در یافت کرده است.

تست PCR و آزمایشهای سرولوژی برای ویروس در نمونههای با لینی از جمله خون و ضایعات پوستی مفید خواهد شد.

پیشنهادهای مراقبتی به فرد بیمار

• فرد با یستی در وهله اول به پزشک مراجعه کند.
• به تجویز پزشک، از مسکنها و داروها برای افت درد عضلانی و تب منفعت گیری کند.
• سطح آب بدن خود را بالا نگه دارد و مایعات زیاد بنوشد.
• غذای کافی و مغذی مصرف کند.
• از خاراندن پوست خود خودداری کنند.
• حتی ممکن روی زخمها باز باشد و زخمها پوشانده نشوند تا سریعتر به بود یابند.
• بثورات پوستی مداوم ضدعفونی شود.
• خواب کافی داشته باشد.

آیا بیماری آبله میمون واکسن دارد؟

مطالعات نشان میدهد، واکسنهای آبله تا ۸۵ درصد در جلوگیری از ابتلا به آبله میمون موفق بودهاند. به همین علت افرادی که واکسیناسیون اولیه آبله را در یافت کردهاند، در معرض خطر کمتری قرار دارند. اگر فرد واکسن آبله در یافت کرده با شد، زخمی روی با زوی خود دارد که به آن نشانه آبلهکوبی میگویند.

واکسنهای و JYNNEOS که برای آبله منفعت گیری خواهد شد، میتوانند در پیشگیری از آبله میمون مؤثر با شند. واکسن JYNNEOS در دو دوز تزریق میشود و چند هفته بعد از در یافت دوز دوم، محافظت کامل حاصل میشود. واکسن طبق معمول در یک دوز تزریق میشود و محافظت تقریبا یک ماه از تزریق تشکیل میشود.

چطور از ابتلا به آبله میمون جلوگیری کنیم؟

استراتژی مهم سازمان جهانی به داشت برای افت ابتلا به این بیماری آگاهیبخشی در مورد عوامل ابتلا به آبله میمون و افزایش آگاهی عمومی در مورد راه حلهای جلوگیری از آن است. با اینحال با به کارگیری راه حلهای پیشگیرانه میتوان از ابتلا به این بیماری جلوگیری کرد

• از مستقیم با افراد مبتلا خودداری کنیم. زمان با فرد آلوده، از دستکش و ماسک منفعت گیری کنیم.
• تلاش کنیم با اشیا و وسایل شخص بیمار تماس نداشته با شیم.
• گوشتهایی که برای تهیه غذا منفعت گیری خواهد شد، کامل پخته شوند؛ از خوردن گوشت خام یا نیمهپخته زمان همهگیری، خودداری شود.
• زمان همهگیری، از تماس با حیوانات وحشی، به خصوص حیوانات بیمار یا مرده، خودداری کنیم.
• شستن مرتب دستها با آب و صابون و منفعت گیری از مواد عفونیکننده بر پایه الکل میتواند خطر انتقال ویروس را افت دهد.
• درمورد علائم، راه حلهای انتقال و را ههای پیشگیری از بیماری آبله میمونی را مطالعه کنیم.

آبله میمون از کجا آمده است؟

این بیماری <a href="https://www.ecdc.europa.eu/en/all-topics-z/monkeypox/factsheet-health-professionals#:~:text=MPXV%20was%20first%20isolated%20in,%2Drelated%20research%20%5B24%5D." target="_blank" rel="noreferrer noopener nofollow"اولین بار سال ۱۹۵۸، بین میمونهای ماکاک که برای تحقیقات مربوط به واکسن الفلای کودکان، از سنگاپور به دانمارک آورده شده بودند، شناسایی شد. این جهت تا ولهایی در میان میمونها شده می بود. دانشمندان نخستین مورد آلودگی به این را در میمونها شناسایی کرده و به همین علت نام آن را آبله میمون گذاشتند اما منشأ مهم این ویروس ناشناخته باقی مانده است.

در طبیعت، تعداد زیادی از گونههای جانوری آلوده به ویروس آبله میمون یافت شدهاند. شواهدی در آفریقا حاکی از آن است که الجاندانی نظیر موش صحرایی گامبیایی، سنجاب طنابی، سنجاب در ختی، موش زمستانخواب، نخستیسانان و دیگر گونههای دیگر میتوانند میزبان و انتقالدهنده این ویروس با شند. پژوهشگران گمان خواهند داد جوندگان آفریقا منشأ بیماری امپاکس با شند.

آبله میمون در ایران

از آغاز سال ۱۴۰۱، چندین استان کشور گزارشهای مبنای احتمالی یا مشکوک به آبله میمون داشت اما به گزارشهای مرکز مدیریت بیماریهای واژیر وزارت به داشت، ایران تا لحظه جزو مناطق سطح هشدار پایین سازمان به داشت جهانی در بیماری آبله میمون بوده است.. به گزارش معاون این مرکز، تا لحظه موردی از آبله میمون در ایران شناسایی نشده است.

بر اساس گزارش CDC (بهروز به ۲۸ مرداد ۱۴۰۳)، تا لحظه در کشورهای همسایه ایران ۱۲ مورد ابتلا به آبله میمون در ترکیه تشخیص داده شده است، ۱ مورد در مراکش، ۲۷ مورد در لبنان، ۷ مورد در پاکستان، ۱۶ مورد در امارات متحد عربی، ۵ مورد در قطر و ۸ مورد در عربستان سعودی.

باتوجه به گسترش بیماری در کشورهای همسایه، دور از انتظار نیست این بیماری به ایران هم راه یابد؛ به این ترتیب باید مراقبتها و اعمال ملزم بیش از پیش انجام شود. مطابق اظهار اخیر وزارت به داشت، این وزارتخانه به منظور مدیریت و پیشگیری از آبله میمونی، تمهیدات اختصاصیای برای افرادی که از کشورهای آفریقایی، به اختصاصی جمهوری دموکراتیک کنگو، داخل ایران خواهد شد، در نظر گرفته است.

تفاوت آبله میمون با آبله مرغان

شواهد آزمایشگاهی مشخص میکند علائم امپاکس شباهت بسیاری به علائم آبله مرغان دارد اما این ۲ بیماری تفاوتهای می دارند

• امپاکس ویروسی از خانواده ویروسهای پاکس-ویریده است اما آبله مرغان از خانواده هرپس-ویریده است.
• التهاب غدد لنفاوی از علائم امپاکس است اما طبق معمول در آبله مرغان رخ نمیدهد.
• امپاکس میتواند از طریق جانوران نیز منتقل شود در حالیکه آبله مرغان از طریق انسان منتقل میشود.
• بثورات پوستی در آبله مرگان اندازه بزرگتری نسبت به امپاکس دارند.
• علائم آبله مرغان تا ۲ هفته کامل به بود مییابند اما به بود علائم امپاکس بین ۲ تا ۴ هفته طول میکشد.
• آبله مرغان در قیاس با امپاکس مسریتر است و را حتتر گسترش مییابد.
• در امپاکس،ات پوستی زیادتر در صورت، کف دستها و پاها دیده خواهد شد اما در آبله مرغان،ات روی صورت، شکم و تنه دیده خواهد شد.

<figcaption class="wp-element-caption"گسترش بثورات پوستی در آبله مرغان (سمت راست) و آبله میمون (سمت چپ)

همهگیری امپاکس

موارد ابتلای انسان به این سال ۱۹۷۰ میلادی (۱۳۴۹) در جمهوری کنگو شناسایی شد. بعد از ریشهکونی شدن آبله و توقف واکسیناسیون، آبله میمون گسترش یافت و موارد فرد دیگر در ۱۱ سرزمین آفریقایی از جمله جمهوری کنگو، گابن، ساحل عاج، لیبی، نیجریه، سیرالئون، کامرون، آفریقای مرکزی و بنین گزارش شد.

ابتدا، این بین ساکنان آفریقا شیوع اشکار کرد و سال ۲۰۰۳ (۱۳۸۲)، اولین مورد ابتلای انسانی در خارج از آفریقا، در ایالات متحده گزارش شد. همان سال، همهگیری در ایالات متحده رقم گرفت و در مجموع ۸۱ مورد انسانی بین افرادی که در تماس نزدیک با سنجاب دشتی بودند، گزارش شد.

اگرچه آبله میمون بومی کشورهای مرکز و غرب آفریقا در نظر گرفته میشود، به گزارش دکتر تدروس ادهانوم قبریکوس، دبیرکل سازمان جهانی به داشت، شرایط شیوع زیادتر در سایر کشورهای آفریقا و به غمان زیاد در خارج از این قاره دارد. آبله میمون با مسافرانی از نیجریه به سرعت، به فلسطین اشغالی، بریتانیا، سنگاپور و ایالات متحده آمریکا منتقل شده است.

اخیرا سازمان جهانی به داشت در <a href="https://www.who.int/news/item/14-08-2024-who-director-general-declares-mpox-outbreak-a-public-health-emergency-of-international-concern" target="_blank" rel="noreferrer noopener nofollow"بیانیه‌ای, افزایش ابتلا به آبله میمون در کشورهای آفریقا را حالت اضطراری به داشت عمومی (PHEIC) با نگرانی بینالمللی خبرداد. اکنون (۲۰۲۴)، تعداد موارد گزارششده در سال جاری با بیش از ۱۵۶۰۰ مورد و مرگ ۵۳۷ نفر، از مجموع سال قبل نیز فراتر رفته است.

جمعبندی

در این نوشته با آبله میمون، علائم، راه حلهای انتقال و در مان آن آشنا شدیم. دانستیم که آبله میمون ویروسی است که میتواند از جانوران یا انسان مبتلا، به انسان سالم منتقل شود. علائم این در ۲ مرحله ابراز میکنند؛ در مرحله اول، تب، خستگی، سردردهای شدید، تورم غدد لنفاوی و ضعف عمومی تشکیل میشود و در مرحله دوم، بثورات پوستی ظاهر خواهد شد.

این به طور خطرناک نیست اما بسته به نوع ویروس و حالت سلامت و سیستم ایمنی فرد مبتلا میتواند خفیف یا باشد. اگر در افراد گروههای پرخطر، کودکان، زنان با ردار و افرادی که نقص ایمنی عرصهای دارند، موارد رخ دهد، میتواند تبدیل مرگ فرد شود.

به علت شباهت زیاد امپاکس و آبله مرغان، از واکسنها و راه حلهای در مانی آبله مرغان برای این