>> چرا مربیان خارجی در پرسپولیس و استقلال ناکام میشوند

>> چرا مربیان خارجی در پرسپولیس و استقلال ناکام میشوند؟ تحلیل دلالها، مدیریت ضعیف و هزینههای سنگین > باشگاههای پرسپولیس و استقلال، دو غول فوتبال ایران، در طول تاریخ با تعداد زیادی مربی خارجی قرارداد بستهاند، اما آمارها حکایت از نرخ موفقیت پایینی دارد. در پرسپولیس ۱۱ سرمربی خارجی و در استقلال ۹ مربی بیگانه نتوانستهاند تا پایان قرارداد خود در تیم بمانند و یا نتایج مطلوبی کسب کنند.

این روند نه تنها نتایج ورزشی را تحتالشعاع قرار داده، بلکه خسارات مالی جبرانناپذیری به دو باشگاه وارد آورده است. فهرست طولانی جداهای زودرس و جریمههای بینالمللی از خوان کارلوس گاریدو که اخیراً به دلیل نتایج ضعیف جدا شد، تا اساطیرمانند مانوئل ژوزه، گابریل کالدرون، زلاتکو کرانچار و آری هان، همه در میانه فصل یا قبل از پایان قرارداد پرسپولیس را ترک کردند.

در سوی دیگر، استقلال نیز با مربیانی چون آندره استراماچونی، ریکاردو ساپینتو و موسیمانه تجربههای تلخی داشت. این جداییها تنها به نتایج داخل زمین محدود نماند؛ دادگاههای بینالمللی نظیر کاس (CAS) ها را به پرداخت مبالغ کلان محکوم کردند. استقلال برای مطالبات استراماچونی یک میلیون و ۳۵۰ هزار یورو، پرسپولیس برای کالدرون ۵۸۰ هزار دلار و برای مانوئل ژوزه ۴۳۰ هزار دلار جریمه شد.

ریشهیابی دلایل انتخاب عجولانه و نقش دلالها محسن بیاتینیا، کارشناس فوتبال، ریشه این ناکامیها را در انتخابات عجولانه و اتکا به دلالان و واسطهها مییابد. او معتقد است باشگاهها اغلب در شرایط بحرانی و با عجله به سراغ مربی خارجی میروند، بدون آنکه مشاوره حقوقی داشته باشند یا رزومه و شرایط فعلی مربی را به دقت ارزیابی کنند.

برخی اوقات نام بزرگ مربی معیار انتخاب است، گاهی مبلغ قرارداد و گاهی مربیانی انتخاب میشوند که سالها است از چرخه تمرین خارج بودهاند. مربی خارجی باید سطح لیگ را بالا ببرد، نه فقط اسم داشته باشد بیاتینیا تأکید دارد اگر سطح مربی خارجی بالاتر از مربیان داخلی نباشد و نتواند کیفیت مسابقات را ارتقا دهد، جذب او توجیه اقتصادی و فنی ندارد.

او به مثال سپ و مربی پرتغالی مورایس اشاره میکند که با وجود امکانات و زمان ۳ ساله، نتایج مطلوبی نیاورد. همچنین هشدار میدهد که دستهای پشت پرده و مسائل داخلی اغلب مانع از کار مربیانی میشوند که پتانسیل موفقیت دارند، همانند تجربه استراماچونی در استقلال.

مدیریت نادانسته و اقتصاد نادرست انتقالات مجتبی شیری، مدافع سابق پرسپولیس، عدم شناخت مربیان خارجی از فوتبال ایران و کیفیت پایین برخی از آنها را عامل اصلی شکست میداند.

او رویکرد اقتصادی را نقد میکند برخی مربیان در کشورشان ارزان هستند، اما دلالان قیمت را سه برابر میکنند. شیری این الگو را برای بازیکنان خارجی هم تکرار شده میداند و به بازیکنان جذب شده در فصل جاری پرسپولیس اشاره میکند که با وجود هزینه بالا، کیفیت متناسبی نداشتهاند. این فرآیند منجر به شکایتها، بسته شدن پنجره انتقالات و ضرر دوچندان باشگاه میشود.

راهکار صداقت، زیرساخت و اعتماد به مربی داخلی هر دو کارشناس بر ضرورت تغییر رویکرد تأکید دارند. بیاتینیا راهکارها را در موارد زیر خلاصه میکند

صادرات مربی ایرانی کشورهایی مثل آلمان و هلند مربی صادر میکنند؛ چرا ایران نتواند مربی داخلی را به سطح جهانی برسانند و صادر کند؟

نتیجهگیری پایان چرخه خطا ضروری است تجربه پرسپولیس و استقلال ثابت کرده که جذب مربی خارجی بدون برنامهریزی استراتژیک، بازبینی حقوقی و استقلال تصمیمگیری از دلالان، تنها منجر به اتلاف سرمایه، جریمههای بینالمللی و رکود فنی میشود. راه حل نه در نامهای براق است و نه در انفاق دلاری، بلکه در مدیریت شفاف، توسعه زیرساخت و اعتماد به ظرفیتهای داخلی خلاصه میشود. >>