دیوان عدل اداری مصوبه سازمان اوقاف درباره تخصیص ۵۰ درصد درآمد موقوفات را باطل کرد

هیأت عمومی دیوان عدل اداری در جلسهای که در تاریخ ۲۹ خرداد ۱۴۰۳ برگزار شد، مصوبه شماره ۶۷ کمیسیون اندوختهگذاری، عمرانی و آبادانی رقبات موقوفات سازمان اوقاف و امور خیریه را غیرقانونی دانست و رأی به ابطال آن صادر کرد.
این مصوبه که در ۲۲ اسفند ۱۴۰۰ تصویب شده بود، مقرر داشتدهد ۵۰ درصد از کل درآمد سالیانه مستمر و اتفاقی حاصل از رقبات موقوفات متصرفی منفعتی به سرفصل جدیدی تحت عنوان نیت نگه داری عین تسهیم و منتقل گردد تا ادارات کل اوقاف استانها از آن برای اندوختهگذاری، خرید رقبه جانشین، تکثیر رقبه، احیا و خرید حقوق مکتسبه واگذارشده رقبات موقوفات هزینه نمایند.
سازمان بازرسی کل کشور دادخواست ابطال این مصوبه را با استناد به نظریه شماره ۲۰۶۷/۳۰/۸۱ فقهای شورای نگهبان و دادنامه شماره ۳۶۲/۸۱ پیشین هیأت عمومی دیوان عدل اداری مطرح کرده بود. فقهای شورای نگهبان پیش از این در مورد مواد ۲۱ و ۲۲ آئیننامه اجرایی قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف که مشابه مصوبه فعلی بود، اعلام کرده بودند که الزام به اخذ ۲۰ درصد از درآمد موقوفات و ذخیره آن، در مورد موقوفاتی که نیاز به تعمیر ندارند، خلاف شرع است.
سازمان اوقاف و امور خیریه در دفاع از مصوبه استدلال کرد که این تصمیم بر پایه ماده ۶ قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف اتخاذ شده و تنها برای موقوفاتی است که فاقد متولی منصوص، تحت تصدی سازمان و نیازمند تعمیر بوده و درآمد سالیانه آنها کفایت هزینههای تعمیر را نمیدهد.
هیأت عمومی دیوان عدل اداری با اکثریت آرا به استناد بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون دیوان عدل اداری، مصوبه را از تاریخ تصویب باطل اعلام کرد و استدلال کرد که ذخیره نصف عوائد موقوفهای که نیاز به تعمیرات ندارد، مغایر با جعل واقف و تعریف وقف در ماده ۵۵ قانون مدنی است. این رأی بر پایه ماده ۹۳ قانون دیوان عدل اداری در مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل خواهد بود.