آزمایش‌های خون معمولی می‌تواند تشخیص زودهنگام سرطان را در بیماران با معده‌درد یا نفخ بهبود بخشد

نتایج یک مطالعه جدید به رهبری محققان کالج دانشگاه‌ی لندن نشان می‌دهد که آزمایش‌های خون رایج می‌توانند به تسریع تشخیص سرطان در افرادی که با شکایت از معده‌درد یا نفک به پزشک مراجعه می‌کنند، کمک کنند.

اکثری از بیمارانی که این علائم را به پزشک عمومی گزارش می‌دهند، آزمایش خون می‌دهند. با این حال، تا کنون مشخص نبود که این آزمایش‌ها چقدر می‌توانند خطر سرطان را پیش‌بینی کنند.

اهمیت پیش‌بینی سرطان با آزمایش خون

این مطالعه، داده‌های بیش از ۴۰۰ هزار نفر ۳۰ ساله و بالا‌تر در بریتانیا را که به دلیل معده‌درد به پزشک مراجعه کرده بودند، و بیش از ۵۰ هزار نفری که به دلیل نفخ مراجعه کرده بودند، بررسی کرد. دو سوم از این افراد پس از مراجعه، آزمایش خون داده بودند.

محققان دریافتند که در ۱۹ آزمایش خون معمول، نتایج غیر‌طبیعی با خطر بالا‌تر تشخیص سرطان در طول یک سال مرتبط است. آن‌ها برآورد کردند که اگر این نتایج غیر‌طبیعی در نظر گرفته می‌شد، تعداد بیماران سرطان‌دار تشخیص‌نشده که برای ارجاع سریع انتخاب می‌شدند، ۱۶ درصد افزایش می‌یافت.

دکتر می‌نا رفیق، نویسنده اصلی مطالعه، گفت این تحقیق نشان می‌دهد که می‌توانیم تشخیص سرطان را با آزمایش‌های خونی که از قبل در دسترس هستند و به‌طور معمول برای بیماران با علائم نامشخص تجویز می‌شوند، بهبود بخشیم. این روش می‌تواند راهی کارآمد و مقرون‌به‌صرفه برای بهبود تشخیص زودهنگام سرطان و در برخی موارد افزایش شانس درمان موفق باشد. در عمل، تفسیر طیف وسیعی از داده‌های آزمایش خون برای پزشکان عمومی چالش‌برانگیز است. به همین دلیل مطالعه ما به نیاز ابزاری خودکار اشاره دارد که بتواند خطر سرطان را بر پایه متغیر‌های متعدد ارزیابی کند.

داده‌های مطالعه

این پژوهش از داده‌های بیماران موسسه CPRD استفاده کرده که توسط شبکه‌ای از پزشکان عمومی در بریتانیا بین سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۶ جمع‌آوری شده بود.

محققان متوجه شدند که از هر ۵۰ نفر (۲.۲ درصد) یک نفر که به پزشک مراجعه کرده و معده‌درد را گزارش کرده بود، در ۱۲ ماه آینده به سرطان مبتلا شده است. دقیقا همین نسبت برای افرادی که نفک گزارش کرده بودند نیز برقرار بود.

بر اساس یافته‌ها، افراد ۶۰ ساله و بالا‌تر که با معده‌درد یا نفک به پزشک مراجعه کرده بودند، بدون توجه به نتایج آزمایش خون، ریسک بالایی برای ارجاع سریع داشتند؛ یعنی ریسک آن‌ها بالا‌تر از ۳ درصد بود.

در حال حاضر، افراد بالای ۶۰ سال با معده‌درد یا نفک تنها در صورت داشتن علائم دیگری مانند کاهش وزن، به متخصص سرطان ارجاع داده می‌شوند.

ریسک ابتلا به سرطان برای مردان ۶۰ ساله با معده‌درد، ۳.۱ درصد برآورد شده است. برای مردان ۸۰ ساله با این علائم، این رقم به ۸.۶ درصد می‌رسد. برای زنان در این گروه‌های سنی، ریسک به ترتیب ۳.۱ و ۶.۱ درصد بوده است.

محققان هشدار دادند که احتمال ابتلا به سرطان در جامعه، احتمالا در گروه‌ی که معده‌درد یا نفک دارند اما به پزشک مراجعه نمی‌کنند یا آزمایش خون نمی‌دهند، گسترده‌تر است.

علائم موثر در تشخیص

در میان افراد ۳۰ تا ۵۹ ساله، علائمی وجود داشت که به‌شدت خطر سرطان تشخیص‌نشده را افزایش می‌دادند. این علائم شامل معده‌درد یا نفک شکم، کم‌خونی، آلبومین پایین، پلاکت بالا، فریتین غیر‌طبیعی و افزایش نشانگر‌های الت‌هابی بود.

به عنوان مثال، در زنان ۵۰ تا ۵۹ ساله با نفک شکم، ریسک سرطان قبل از آزمایش خون ۱.۶ درصد بود که با افزایش فریتین به ۱۰ درصد، با آلبومین کم به ۹ درصد، با افزایش پلاکت‌ها به ۸ درصد، با افزایش الت‌هابی به ۶ درصد و با کم‌خونی تا ۴ درصد افزایش یافت.

در حال حاضر، تنها پلاکت بالا و کم‌خونی در دستورالعمل‌های ارجاع به متخصص سرطان گنجانده شده‌اند.

دکتر رفیق افزود نیمی از بیماران سرطان تشخیص‌نشده، ابتدا با علائم مبهمی که تشخیص آن‌ها چالش‌برانگیز است، به پزشک مراجعه می‌کنند. شناسایی اینکه کدام بیماران بیش‌تر دچار سرطان هستند و باید برای ارجاع در اولویت قرار گیرند، دشوار است. این تحقیق نشان می‌دهد که آزمایش‌های رایج می‌توانند به‌طور قابل‌توجه‌ی ارزیابی خطر سرطان را بهبود بخشند.

این مطالعه همچنین نشان داد که کدام نوع سرطان برای افراد با این علائم شایع‌ترین است و این می‌زان چگونه بسته به سن و جنسیت متفاوت می‌شود. به‌طور کلی، سرطان روده شایع‌ترین نوع بود و پس از آن سرطان پروستات و پانکراس در مردان و سرطان روده، سینه و تخمدان در زنان، رتبه‌های بعدی را داشتند.