گودال مرموز در منطقه آتشفشانی مریخ؛ دانشمندان ماهیت آن را نمی‌شناسند
بازدیدکنندگان انسانی آینده مریخ به پناهگاه‌ی نیاز دارند تا در برابر تشعشعات، نوسانات دمایی شدید و طوفان‌های گرد و غباری محافظت شوند.
اگر زمین‌شناسی مریخ شبیه به زمین یا ماه باشد، لوله‌های گدازه‌ی بزرگ زیرسطحی باید وجود داشته باشند که می‌توانند به عنوان پناهگاه طبیعی عمل کنند. بخش‌های فروریخته این لوله‌ها که دریچه‌نور نامیده می‌شوند، دسترسی به این فضا‌های زیرزمینی را ممکن می‌سازند.
تصویر حاضر توسط دوربین آزمایش علمی تصویربرداری با وضوح بالا در مدارگرد شناسایی مریخ ناسا (MRO) ثبت شده است. گودال تنها چند متر عرض دارد و در منطقه ارسیا مونز قرار گرفته است.
ارسیا مونز یکی از سه آتشفشان خاموش گروه آتشفشانی کوه تارسیس است. دشت تارسیس یک پهنه آتشفشانی وسیع با عرض هزاران کیلوم‌تر محسوب میشود که به طور متوسط نزدیک به ده کیلوم‌تر از ارتفاع می‌انگین سیاره مرتفع‌تر است.
<figcaption class="wp-element-caption"این عکس رنگی از سطح مریخ با داده‌های مدارگرد شناسایی مریخ تشکیل شده است و خط سه آتشفشان تارسیس است.بدیه‌ی است که این منطقه در گذشته از نظر آتشفشانی فعال بوده و ویژگی‌هایی نظیر گودال‌ها نتیجه مستقیم فعالیت‌های آتشفشانی باستانی هستند.
چندین گودال در منطقه ارسیا مونز می‌توانند دریچه‌های نوری فروریخته یا منافذی به داخل لوله‌های گدازه زیرزمینی باشند، با این حال عدم قطعیت زیادی همچنان وجود دارد.
یکی از تصاویر دیواره جانبی روشنی را نشان میدهد که ممکن است تنها یک گودال استوانه‌ای باشد. به همین دلیل سوراخ عکس می‌تواند صرفا یک گودال یا شفت عمودی باشد و نه ورودی غار یا لوله گدازه.
<figcaption class="wp-element-caption"این چهار عکس متوالی نحوه شکل‌گیری دهانه‌های گودال را مشخص می کند. با فوران و ته‌نشین شدن آتشفشان‌ها، شکاف‌هایی تشکیل میشود. آنها به آرامی به سمت بالا می‌روال و سنگ‌های سطح اغاز به ریزش در آنها می‌کنند. در نهایت، شکاف مهاجرت به سمت بالا به سطح می‌رسد و سقف غار را تشکیل می‌کند. روی زمین، گیاهان در نهایت دهانه را تصاحب می‌کنند. اما در مریخ، تقریبا همانند قبل، باقی می‌همانند.در زمین، این‌گونه سوراخ‌ها در آتشفشان‌های هاوایی یافت می‌شوند و به آنها دهانه گودال می‌گویند. آنها به غار‌های دراز یا لوله‌های گدازه متصل نیستند، بلکه نتیجه فروپاشی در عمق‌های بیش‌تر زیر زمین هستند.
ایده‌های متعددی برای کاوش در این غار‌های قمری و لوله‌های گدازه مطرح شده، از جمله طرح‌های مفهومی ربات‌های قادر به کاوش در این مناطق.
احتمالا در ماه، فضانوردان بتوانند در زیستگاه‌های بادی درون این لوله‌ها پناه بگیرند، جایی که از نوسانات دما، تشعشعات و ریزش هاب‌سنگ‌ها محافظت می‌شوند.
اما شرایط در مریخ مسئله دیگری است. دلیلی وجود ندارد که لوله‌های گدازه در مریخ وجود نداشته باشند. در واقع، گرانش مریخ بسیار ضعیف‌تر از زمین است و این ویژگی باید منجر به تشکیل لوله‌های بسیار بزرگ‌تر در سطح شود.
<figcaption class="wp-element-caption"منظره فوق العاده خورشید از دهانه چاله Mare Tranquillitatis که صخره‌ها را در کفی صاف مشخص می کند.یک گودال در آتشفشان مریخی کوه طاووس به طور خاص مورد توجه قرار گرفته است. مشخص است که نوعی فضای خالی در زیر این گودال وجود دارد، اما تعیین ماهیت دقیق آن دشوار است.
آیا این گودال یک لوله گدازه است؟ اگر این‌طور باشد، لوله‌های زمین در مقایسه با آن بسیار کوتاه‌تر به نظر می‌رسند.
لوله‌های گدازه مریخ تا به امروز راز مانده‌اند. دانشمندان شواهد مورفولوژیکی فرا‌وانی کشف کرده‌اند که وجود تعداد زیادی از آنها را نشان میدهد.
اما در علم، نمی‌توان صرفا با حدس به وجود آنها پی برد، حتی اگر وجودشان محتمل به نظر برسد. به همین دلیل ما به یک مأموریت رباتیکی نیاز داریم تا ابتدا آنها را کشف و شناسایی کند.
