مروری بر روایات مختلف تاریخ شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) و سن ایشان در زمان وفات

مروری بر روایات مختلف تاریخ شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) و سن ایشان در زمان وفات

ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) و معروف به ایام فاطمیه فرا رسیده است. دختر پیامبر اکرم (ص) و همسر مولای متقیان حضرت علی (ع) و مادر امامان بزرگوار، شخصیتی است که روایات مختلفی از نحوه و تاریخ شهادت ایشان در کتاب‌های تاریخی قید شده است.

تاریخ شهادت حضرت فاطمه زهرا (س)

حضرت فاطمه زهرا (سلام‌الله‌علی‌ها) دختر پیامبر اکرم (ص) و همسر امام علی (ع)، کامل‌ترین و برترین بانوی عالم است که با القابی چون سیده نساء عالم، ام‌الائمه، ام‌ابی‌ها، طاهره، صدیقه کبری و… شناخته می‌شود. مطابق منابع تاریخی حاضر، در مورد شهادت حضرت فاطمه (س) و ایام فاطمیه با دقت به روایات گوناگون بیش از ده تا پانزده تاریخ متفاوت وجود دارد، اما سه روایت مهم‌تر از بقیه شهرت دارد

  • چهل روز بعد از رحلت پیامبر اکرم (ص) که مصادف است با ۸ تا ۱۰ ربیع‌الثانی و به همین دلیل دهه اول نامیده می‌شود.
  • هفتاد و پنج روز بعد از رحلت پیامبر اکرم (ص) که مصادف است با ۱۳ تا ۱۵ جمادی‌الاولی و به همین دلیل دهه دوم نامیده می‌شود.
  • نود و پنج روز بعد از رحلت پیامبر اکرم (ص) که مصادف است با ۱ تا ۳ جمادی‌الآخر و به همین دلیل دهه سوم نامیده می‌شود.

برخی محققان تاریخ اسلام معتقدند آنچه بیش‌تر از نظر سندیت تاریخی مورد دقت قرار دارد، روایت سوم یعنی نود و پنج روز است. یقینا مراجع تقلید و اهل معرفت به مؤمنان پیشن‌هاد می‌کنند که هر سه دهه را به عزاداری اختصاص دهند. در تقویم رسمی ایران، روز ۶ دی ۱۴۰۱ برابر با ۳ جمادی‌الثانی ۱۴۴۴ هجری قمری، به مناسبت شهادت بانوی دوعالم تعطیل رسمی است.

سن حضرت فاطمه (س) در زمان شهادت

اختلاف نظر‌های زیادی در مورد روز دقیق شهادت وجود دارد، اما در همه روایات سال شهادت بانوی دوعالم، سال یازدهم هجری قمری ذکر شده است. با توجه به اینکه حضرت فاطمه (س) در زمان هجرت پیامبر (ص) هفت سال داشتند، ایشان در هجده سالگی به شهادت رسیده‌اند.

شرایط شهادت و محل دفن حضرت فاطمه (س)

برخی از دانشمندان اهل سنت از نقل تاریخ و نحوه شهادت حضرت فاطمه (س) خودداری کرده‌اند. ابن ابی‌حدید در شرح نهج‌البلاغه می‌گوید جسارتی که مربوط به فاطمه زهرا (س) نقل شده، در میان مسلمانان تنها شیعه آن را نقل کرده‌اند. حضرت فاطمه (س) پس از رحلت پدر بزرگوار خود، از حق خلافت همسرشان که به تعیین الهی بود، به شدت دفاع کردند. در جریان حمله عمر بن خطاب (به هواداری از خلافت ابوبکر) به خانه ایشان، حضرت بین درب و دیوار صدمه دیدند که علاوه بر صدمات سخت، جنین ایشان نیز سقط شد و تازیانه‌های بسیاری بر جان و روح حضرت نشست. این رویداد‌های تلخ حضرت زهرا (س) را به بستر بیماری کشاند و در نهایت به شهادت ایشان منجر شد.

مطابق وصیت حضرت فاطمه (س)، امام علی (ع) مامور بودند تا همسر خود را به طور شبانه و کاملا پنهانی دفن کنند، تا محل قبر شریف ایشان نامعلوم بماند و از گزند بی‌صفتان آن دوران در امان بماند. در مورد محل دفن نیز نقل‌قول‌های مختلفی وجود دارد برخی می‌گویند پیکر مطهر در روضه نبوی، برخی در خانه حضرت فاطمه و امام علی (ع)، برخی در قبرستان بقیع، و برخی در خانه عقیل بن ابی‌طالب دفن شده است.

حضرت فاطمه (س) در کلام امامان شیعه

احادیث مختلفی از امامان شیعه در مورد حضرت فاطمه زهرا (س) نقل شده که به پیامبر‌شناسی ایشان، علم، حجاب، عشق پیامبر اسلام به ایشان، بسیاری گریه کردن ایشان، دوری از هر بدی، ستاره بودن برای ساکنان آسمان‌ها، سروری زنان عالم، سخن‌گفتن با فرشتگان، انسان‌دوستی در مقام دعا، کم‌نظیری و نبودن کفوی برای ایشان در روی زمین جز علی بن ابی‌طالب، و همسرداری و سخت‌کوشی در امور خانه اشاره دارد. برخی احادیث دیگر بر جنبه‌های اختصاصی‌ای چون صدیقه و شهیده بودن، حجت بودن بر امامان شیعه و الگو بودن برای حجت بن الحسن، امام دوازدهم شیعیان، تأکید دارد.