حسین پیرنیا، پدر اقتصاد ایران و بنیان‌گذار اولین دانشکده اقتصاد
دکتر حسین پیرنیا که به عنوان پدر اقتصاد ایران شناخته میشود، از خاندان اصیل و پرآوازه پیرنیا بود و از نخستین استادان اقتصاد در ایران محسوب میشود. ایشان در سال ۱۲۹۲ خورشیدی در تهران به دنیا آمدند و پدرشان می‌رزا ابوالحسن خان معاضدالسلطنه پیرنیا از دولتمردان و قانون‌گذاران دوره قاجار و پهلوی اول بود.
تحصیلات و بازگشت به ایران
حسین پیرنیا تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در تهران به پایان رساندند و در خردادماه ۱۳۱۱ دیپلم خود را از دبیرستان ثروت گرفتند. ایشان در شهریورماه همان سال در پنجمین گروه محصلین اعزامی به فرا‌نسه رفتند و در دانشگاه پلی‌تکنیک پاریس و اکول نرمال سوپریور پذیرفته شدند. پس از پایان دوره پلی‌تکنیک برای ادامه تحصیل به انگلستان رفتند و نزد جان می‌نارد کینز، اقتصاددان مشهور انگلیسی، دانش اقتصاد را فرا‌گرفتند. دکتر پیرنیا در سال ۱۳۱۹ پس از اخذ مدرک دکتری اقتصاد به ایران بازگشتند.
تأسیس موسسات علمی و اقتصادی
بعد از بازگشت به ایران، دکتر پیرنیا در تدوین برنامه‌های درسی دانشکده‌های تازه‌تأسیس دانشگاه تهران و دانشسرای عالی مشارکت کردند. ایشان علاوه بر تدریس ریاضیات در دانشکده حقوق و دبیرستان دارایی، مسئولیت اداره کل نفت و معاونت وزارت دارایی را نیز بر عهده داشتند. در سال ۱۳۳۹ مؤسسه تحقیقات اقتصادی را در دانشکده حقوق و علوم سیاسی و اقتصادی دانشگاه تهران بنیان نهادند و هفت سال بعد، یعنی در سال ۱۳۴۶، اولین دانشکده اقتصاد ایران را پایه‌گذاری کردند.
دکتر پیرنیا در سال ۱۳۵۰ مدرسه عالی ریاضیات و مدیریت اقتصاد کرج را تأسیس نمودند و با پشتیبانی اقتصاددانان نامدار از جمله منوچهر فرهنگ، به تأسیس انجمن اقتصاددانان ایران همت گمارند. این انجمن در سال ۱۳۵۲ مجوز فعالیت گرفت و دکتر پیرنیا به عنوان اولین رئیس آن انتخاب شدند.
آثار و کتاب‌های علمی
حسین پیرنیا علاوه بر اقتصاد، در ریاضیات، فلسفه، فیزیک و معارف اسلامی نیز اطلاعات گسترده داشت. از کتاب‌های مهم ایشان می‌توان به ده سال تلاش در راه نگه داری و بسط حقوق ایران در نفت، ترجمه اقتصاد از پل ساموئلسون، مبارزه با محمدعلی شاه با همکاری ایرج افشار، تفکر علمی و گسترش اقتصادی و اجتماع، ترجمه عقاید بزرگ‌ترین علمای اقتصاد از جرج ساول، مالیه عمومی، مالیات‌ها و بودجه و ترجمه ریاضیات تحلیلی برای اقتصاد از جی. دی. آلن اشاره کرد.
درگذشت و یادمان
دکتر حسین پیرنیا در شب ۲۲ آبان‌ماه ۱۳۷۲ در مسیر برگشت از کتابخانه به سمت خانه درگذشتند. پیکر ایشان مطابق وصیتشان در باغ مصلای نائین به خاک سپرده شد. شاگردان و همکاران ایشان از او به عنوان مردی بااصالت، بافضیلت، فروتن و درستکار یاد می‌کنند. محمدمهدی بهکیش، شاگرد دکتر پیرنیا، در مصاحبه‌ای بیان کرد که استادشان بیش‌تر به علم و دانشگاه وابسته بود و محیط دانشکده را بسیار دوست داشت.
خلاصة سوابق و خدمات
حسین پیرنیا اولین دانشکده اقتصاد ایران را تأسیس کرد و بنیان‌گذار مؤسسه تحقیقات اقتصادی و انجمن اقتصاددانان ایران است. ایشان مدرسه عالی ریاضیات و مدیریت اقتصادی کرج را نیز بنا نهادند و چند نسل از استادان برجسته اقتصاد و کارشناسان تراز اول کشور را پرورش دادند. از دیگر مسئولیت‌های دکتر پیرنیا می‌توان به مدیریت گروه اقتصاد مالی دانشگاه تهران، ریاست دانشکده اقتصاد، مدیریت کل وزارت دارایی، نمایندگی در مجلس سنا و عضویت در شورای عالی نفت اشاره کرد.
سوالات متداول
حسین پیرنیا کیست؟ حسین پیرنیا پدر اقتصاد ایران و یکی از برجسته‌ترین افراد در این حوزه در ایران است. ایشان اولین دانشکده اقتصاد در ایران را تأسیس کردند.
مقبره حسین پیرنیا کجاست؟ حسین پیرنیا در سال ۱۳۷۲ درگذشتند و مقبره ایشان در باغ مصلای نائین قرار دارد.
