وزیر فرهنگ: تقریظ‌های رهبر انقلاب بر ۷۰ کتاب الگوی سیر و سلوک جامع‌گراست

نقطه نظر وزیر فرهنگ و ارشاد درباره تقریظ رهبر معظم انقلاب به سه کتاب

آئین هفدهمین پاسداشت ادبیات جهاد و همراه با رونمایی از تقریظ‌های رهبر معظم انقلاب بر سه کتاب هواتو دارم، مجید بربری و بیست سال و سه روز امروز چهارشنبه سی‌ام آبان ماه همزمان با روز قهرمان ملی برگزار شد.

در این مراسم خانواده‌های شهدا به همراه سید عباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، سردار سرلشکر حسین سلامی فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، علیرضا زاکانی شهردار تهران و عبدالحسین کلان‌تری معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی حضور داشتند.

سخنرانی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در سخنان خود با گرامیداشت یاد و خاطره شهدا گفت کانون این محفل سه کتاب است که رهبر انقلاب بر آن‌ها تقریظ نوشته‌اند. تقریظ‌نویسی سنتی نسبتا دیرین است که بزرگان و مشاهیر برای معارفه و بیش‌تر دیده شدن برخی کتب یادداشت مختصری می‌نوشتند.

صالحی افزود تقریظ‌های رهبر انقلاب بر کتاب‌های مقاومت که اکنون به بیش از هفتاد اثر رسیده است، مهم‌تر از معارفه اثر و نویسنده است. وقتی ایشان بر نزدیک به هفتاد اثر تقریظ نوشته‌اند، طبیعتا این مسیر را تنها در معارفه یک اثر نباید محدود کرد.

وزیر فرهنگ تصریح کرد در ادبیات جهاد، دفاع و مقاومت بعدی از سیر و سلوک دیده می‌شود که متفاوت از دیگر راه‌حل‌های سیر و سلوک است. در تاریخ عرفان و معنویت جهان از جمله عرفان در اسلام، عرفان‌ها و معنویت‌های جامع‌گریز و سیاست‌گریز داشتیم. جریان عرفان و معنویتی که در دفاع مقدس و فضای مقاومت دیده می‌شود، عرفانجامع‌گراست؛ سلوکی که ادامه‌دهنده راه امام علی (ع) و یارانشان است و تداعی‌کننده جمله عابدان شب و شیران روز می‌کند.

صالحی بیان کرد مقام معظم رهبری می‌خواهند مروج سیر و سلوک معنوی باشند که موتور محرک تمدن‌سازی است؛ عرفان و معنویتی که با جامعه و سیاست پیوند دارد و موتور تحرک است، نه خاکس‌تر خاموش‌کننده آتش‌ها.

وزیر فرهنگ با اشاره به چند تقریظ دیگر رهبر انقلاب خاطرنشان کرد برخی از تعابیر ایشان برای اینکه به این آثار از چه منظری باید نگریست، می‌تواند معنابخش باشد. تقریظ ایشان بر کتاب پاییز آمد اینچنین است خواندن آن امثال این حقیر را خجالت‌زده می‌کند. در رابطه کتاب فرد دیگر نیز نوشته‌اند ساعات خوش و با صفایی را با این کتاب گذرانده‌ام.

صالحی با اصرار بر وجود دیگر تقریظ‌های رهبر انقلاب بر کتاب‌ها فرمود یکی از وجوه‌ی که رهبر انقلاب بر این هفتاد کتاب تقریظ نوشته‌اند و به انتشار آن راضی شده‌اند این است که جامعه دینی و انقلابی ایران نیازمند شناخت از سیر و سلوک اختصاصی این عزیزان است؛ زیرا هم موتور محرک است و هم نوع خاصی از سیر و سلوک را تعریف و ترسیم می‌کند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت مسئله دیگر در راهبرد تقریظ‌های رهبر انقلاب، الگو‌سازی است؛ اینکه چطور به جوانان و نوجوانان امروز از مثال‌هایی که به لحاظ تاریخی دور نیستند، الگو‌های مجسم و عینی ارائه کنیم و از آن‌ها درس بگیریم. تقریظی که بر سرباز روز نهم نوشته شده است این‌گونه است که این چهره برجسته برای جوانان امروز و فردا الگوست.

صالحی با اشاره به رونمایی از سه تقریظ تازه که امروز از آن‌ها رونمایی شد تصریح کرد کتاب مجید بربری در رابطه فردی است که فراز و فرود‌هایی داشته است، اما می‌تواند خود را از این فراز و فرود‌ها به قله برساند. این‌ها الگو‌های عینی هستند که می‌توانند درس‌آموز و مسئله‌آموز باشند.

وزیر فرهنگ افزود مسئله دیگر، دقت و مطمئن شدن به رویش‌های انقلاب است. گاه و بیگاه شرایط اجتماعی افسردگی‌ها و یا پاره‌ای از ناامیدی‌ها را می‌تواند به جامعه تزریق کند اما اینکه همچنان موتور رویش انقلاب اسلامی فعال است یکی از نکاتی است که در برخی تقریظ‌های رهبر انقلاب کاملا نمایان است که از این مسیر به یک مسئله نگاه می‌کنند.

صالحی بار دیگر به کتاب سرباز روز نهم اشاره کرد و گفت ایشان در تقریظ بر این کتاب اشاره می‌کنند که اراده قوی و فهمیدن درست قسمت‌هایی از شخصیت این جوان فداکار نسل‌های دوم و سوم انقلاب است؛ یعنی نسل‌های انقلاب از هم جدا نشده‌اند و تا این مدت امیدوارانه می‌توان به رویش‌های انقلاب نگاه کرد. در واقع تقریظ‌نویسی راهبردی است برای اینکه مسیری را برای آینده سرزمین آشکار کنند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی خاطرنشان کرد مساله دیگر در این میان، دقت به اندوخته معنوی در کنار اندوخته مادی است. ایران بزرگ اندوخته‌های مادی بسیاری داشته و دارد اما اندوخته‌های معنوی ایران متکثر هستند که شهدای گرامی انقلاب، دفاع مقدس و مقاومت بخشی از آن را راه‌اندازی خواهند داد و اندوخته‌های تحرک‌بخش در شرایط عادی و اضطراری بشمار می‌روند.

صالحی در این عرصه به تقریظی از رهبر انقلاب اشاره کرد و گفت در تقریظی که بر کتاب تنها گریه کن نوشته‌اند، هیچ اندوخته معنوی برای سرزمین، ملت و انقلاب برتر از این نیست که به شهدا و افرادی که ایثارگرانه در مسیر سرزمین، اسلام و انقلاب حرکت کرده‌اند، به گفتن اندوخته آخر‌ناپذیر نگاه کنیم.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به قسمت‌های کمتر دیده شده در فرهنگ و هنر اشاره و خاطر نشان کرد یک مساله دیگر در این حوزه، دقت به قسمت‌هایی در دفاع مقدس و فضای مقاومت است که کمتر دیده شده‌اند؛ دقت به زنان، اقوام و مجاهدان افغانستانی و مسائلی از این قبیل، اشکار کردن نقطه‌های مغفول و نادیده گرفته شده در موتور‌های تحرک جهاد و پیشرفت اجتماعی است. ایشان در تقریظ بر کتاب فرنگیس به زبان ساده و صمیمی یک روستایی با عواطف و احساسات رقیق یک زن اشاره کرده‌اند که دقت به نقش روستایی‌ها در جنگ در این تقریظ مشهود می‌سازد.

صالحی افزود در مثال فرد دیگر می‌توان به تقریظ بر کتاب لشکر خوبان اشاره کرد که از به عکس‌کشیدن ریزه‌کاری‌ها در عکس عظیم و باشکوه‌ی که ما مدام آن را از دور دیده و تحسین کرده و بزرگ شمرده‌ایم، سخن می‌گویند. رهبر انقلاب به این مسئله دقت دارند که جریان مقاومت را از فاصله دور دیده‌ایم؛ در نتیجه آنچه دیده‌ایم شبحی از حقیقت بوده است. این هفتاد اثر به ما پشتیبانی می‌کند که به جزئیات اتفاق بزرگی که از دور شنیده‌ایم، بپردازیم. اتفاقات و نکات بسیاری در جزئیات نهفته است و جریان کتاب ادبیات دفاع مقدس با این نگاه است.

وی سپس با بیان اینکه تا این مدت فقط شبحی از ادبیات دفاع و مقاومت را دیده‌ایم و هرچه به آن نزدیک‌تر می‌شویم نور آن آشکار‌تر می‌شود، تصریح کرد برداشت من این است که رهبر انقلاب بعد از رهبری، دو مسیر را برای امنیت ایران جستجو کردند؛ مسیر اول امنیت زیرساختی است که از طریق دستاورد‌های نظامی در حوزه موشکی و پهپادی و… کار را به پیش می‌برد.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در آخر خاطرنشان کرد به نظر من رهبر انقلاب بیش‌تر از امنیت سخت، امنیت نرم دفاعی را در دستور کار قرار دادند. اینکه جامعه ایران تاب مقاومت را داشته باشد و شهریور ۱۳۲۰ تکرار نشود و اگر فردی به خاک سرزمین طمع کرد، جواب ملزوم را دریافت کند.