>> دره مارینر؛ عظیمترین شکاف منظومه شمسی که مریخ را دو بخشی

>> دره مارینر؛ عظیمترین شکاف منظومه شمسی که مریخ را دو بخشی کرده است >> بزرگترین دره شناختهشده در کل منظومه شمسی، بخش وسیعی از سطح سیاره مریخ را در بر گرفته است. این شکاف عظیم که با نام دره مارینر شهرت دارد، طولی بیش از ۳ هزار کیلومتر، عرضی تا ۶۰۰ کیلومتر و عمقی نزدیک به ۸ کیلومتر را داراست.

برای درک بهتر مقیاس این پدیده، میتوان آن را با دره گرند کنیون در ایالت آریزونا مقایسه کرد که تنها ۸۰۰ کیلومتر طول، ۳۰ کیلومتر عرض و ۱.۸ کیلومتر عمق دارد. ریشههای ناشناخته شکلگیری یک معجزه زمینشناسی منشأ دقیق تشکیل دره مارینر همچنان میان دانشمندان بحثبرانگیز است. نظریه غالب بر این است که این دره ناشی از فرایندهای زمینساختی و تنشهای شدید در پوسته مریخ بوده است.

محققان معتقدند که میلیاردها سال پیش، با سرد شدن تدریجی و انقباض سطحی سیاره، یک تَرک عظیم بر روی بافت مریخ ایجاد شده که در طول زمان به شکل فعلی خود تبدیل شده است. در بستر این دره، شواهدی از چندین فرایند زمینشناسی متفاوت شناسایی شده که پیچیدگی تاریخچه آن را آشکار میسازد.

تحلیل عکس موزاییکی ناسا از دره مارینر تصویر موزاییکی که در اینجا مشاهده میکنید، نتیجه ترکیب بیش از ۱۰۰ عکس جداگانه است که توسط مدارگردهای وایکینگ در دهه ۱۹۷۰ ثبت شدهاند. این دیدگاه جامع، جزئیات ساختاری دره را به نمایش میگذارد. از نظر ساختاری، دره مارینر به چندین بخش کلیدی تقسیم میشود که هر یک ویژگیهای زمینشناسی منحصر به فردی دارند.

بخشهای شرقی، منطقهای با زمینهای آشفته هستند که ترکیبی از رسوبات آتشفشانی و لایههای کهن را در خود جای دادهاند. احتمال قوی وجود دارد این ناحیه تحت تأثیر تخلیه آبهای زیرزمینی، فرسایش و فعالیتهای آتشفشانی شکل گرفته باشد. در مقابل، بخشهای غربی شامل دیوارهای ناهموار با شیبهای تند و گسستهای عمیقتری هستند که به نظر میرسد بر اثر گسترش و ترکخوردگی پوسته تحت فشارهای داخلی سیاره به وجود آمدهاند.

شواهد معدنی و احتمال حیات در گذشته تحلیلهای طیفسنجی و تصاویر ثبتشده توسط مدارگردهای جدیدتر، از جمله مدارگرد شناسایی مریخ (MRO)، وجود کانیهایی مانند هماتیت، سولفاتها و اکسید آهن را در بستر این دره تایید کردهاند. این یافتهها به طور ضمنی گواهی میدهند که این منطقه در گذشته دور، محیطی گرم و مرطوب داشته که شرایط را برای حیات میکروبی مهیا میساخته است.

هدف اولویتدار مأموریتهای آتی دره مارینر همچنان یکی از اهداف استراتژیک و اولویتدار برای مأموریتهای آتی کاوش مریخ محسوب میشود. کاوش دقیق این منطقه به دانشمندان کمک میکند تا نه تنها فرایندهای زمینساختی و اقلیمی مریخ را بهتر درک کنند، بلکه احتمال وجود حیات در گذشته این سیاره را با دقت بیشتری ارزیابی نمایند. >>