ایران با پیروزی تاریخی بر ژاپن به نیمه نهایی جام ملت‌های آسیا رسید

عرفان حاج بابایی به گمان بسیاری کمتر کسی پیش‌بینی می‌کرد که ایران در عصر شنبه با این کیفیت برنده جدال بزرگ قاره آسیا شود. با این حال فوتبال یک بار دیگر غیر‌قابل پیش‌بینی بودن خود را ثابت کرد و ایران با نمایشی خیره‌کننده در نیمه دوم، توانست از دل این بازی سخت برنده بیرون بیاید و پا به نیمه نهایی بگذارد. در ادامه و طی پنج نما، مروری خواهیم داشت بر نکات مهم و خاص بازی دیروز.

این ژاپن بهتر بود یا آن ژاپن؟

خاطره تلخ ناکامی سنگین روبروی ژاپن در نیمه نهایی رقابت‌های جام ملت‌های ۲۰۱۹، تا این مدت فوتبال‌دوستان ایرانی را می‌رنجاند. با این حال دیروز این ایران بود که توانست آن ناکامی تلخ را جبران کند. این اتفاق در حالی افتاد که تیم دیروز ژاپن، به مراتب نسبت به تیم جام قبلی، تیم بهتر و باکیفیت‌تری بود. هاجیمه موریاسو، سپس از جام جهانی ۲۰۱۸ به تیم ملی ژاپن اضافه شده بود و زمان چندانی تا جام ملت‌ها برای تغییرات در تیم ملی ژاپن نداشته است. او می‌راث‌دار تیمی نسبتا پا به سن گذاشته بود و یک سال، زمان بسیاری برای انجام تغییرات ملزوم نبوده است. با این حال او با همان تیم، ایران را ناکامی داد و فینالیست جام ملت‌ها شد. در این دوره اما ژاپن در شرایطی به جام ملت‌ها رسید که یک سال قبل و در جام جهانی، با ناکامی دادن آلمان و اسپانیا چشم‌ها را به خود خیره کرده بود و موریاسو ششمین سال وجود خود روی نیمکت سامورایی‌ها را تمام کرده بود تا از این زاویه هم، کاری که ایران دیروز انجام داد مورد ارزشیابی و بررسی بزرگ قرار گیرد.

حیرت غیبت طارمی

احتمالا بتوان مهم‌ترین اتفاق دیروز را ترکیب و چینش تازه تیم ملی دانست. در شرایطی که مهدی طارمی به عنوان بهترین گلزن و به گمان زیاد سرشناس‌ترین و بهترین بازیکن تیم ملی به علت اخراج در بازی با سوریه، بازی با ژاپن را از دست داده بود و تعداد زیادی فکر می‌کردند که نبودن طارمی به معنی از کار افتادن قوای تهاجمی ایران است، این چنین اتفاقی رخ نداد. ایران روبروی ژاپن با سیستم ۱-۳-۲-۴ پا به زمین گذاشت و بازی کردن دو هافبک دفاعی در کنار هم، این شانس را به تیم ملی داد که بتواند ژاپن سرعتی و با برنامه را کنترل کند. در نیمه دوم هم خط موتور خط آتش تیم ملی روشن شد و بدون اینکه غیبت طارمی لحظه‌ای حس شود، ایران توانست بازی را به سود خود خاتمه دهد.

عبور قلعه‌نویی از خود و رسیدن به کی‌روش

کابوس حذف در مرحله یک چهارم نهایی در سال ۲۰۰۷، هیچ‌گاه در طی این سال‌ها لحظه‌ای امیر قلعه‌نویی را رها نکرده بود. او اما بالاخره توانست از کابوس یک چهارم یعنی جایی که در ۲۰۰۷ متوقف شده بود عبور کند و اکنون در جام ۲۰۲۳ به نیمه نهایی رسیده است. جایی که کی‌روش هم چهار سال پیش توانست ایران را به آنجا برساند اما فرا‌تر از آن را هیچ‌گاه موفق نشد انجام دهد. قلعه‌نویی اکنون این شانس را دارد تا با پیروزی روبروی قطر می‌زبان در نیمه نهایی جام ملت‌ها، کی‌روش را هم پشت سر بگذارد و ایران را بعد از سال‌ها ناکامی، راهی فینال جام ملت‌ها کند.

خاک قطر بالاخره با ایران می‌سازد؟

ایران هیچ‌گاه از می‌زبانی‌های قطر در تورنمنت‌های گوناگون خاطرات خوبی نداشته و همیشه در آخرین قدم کم‌آورده. از جام ملت‌های ۱۹۸۸ و ۲۰۱۱ گرفته تا جام جهانی ۲۰۲۲، در همه آن‌ها در نهایت آن چه که با تیم ملی ایران باقی ماند، ناکامی و نرسیدن بود. نه دست ایران به جام قهرمانی آسیا رسید و نه رویای صعود به دور بعدی جام جهانی محقق شد. اکنون یک بار دیگر تورنمنتی بزرگ در خاک قطر در حال برگزاری است و از قضا خود می‌زبان، این بار حریف ملی‌پوشان در نیمه نهایی خواهد بود تا ببینیم سلسله ناکامی‌های فوتبال ایران در قطر شکسته خواهد شد یا این سریال باز هم ادامه خواهد داشت.

همه طلسم‌ها یکجا ناکام شدند

ایران تا پیش از بازی عصر شنبه، نه تنها در تاریخ جام ملت‌ها موفق نشده بود که ژاپن را ناکام کند، بلکه حتی نتوانسته بود به این تیم گل بزند. در چهار تقابل دو تیم در سال‌های ۱۹۸۸، ۱۹۹۲، ۲۰۰۴ و ۲۰۱۹، ایران دو بار ناکامی خورده بود و دو بار هم با ژاپن مساوی کرده بود. در بازی دیروز اما همه این طلسم‌ها یک‌جا ناکام شدند. ایران هم به ژاپن گل زد و هم توانست این تیم را ناکام کند. اکنون احتمالا زمان شکستن باقی طلسم‌هاست. طلسم صعود به فینال، و احتمالا طلسم قهرمانی در آسیا پس از ۴۷ سال.